Merkezi New York’ta bulunan Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) yayınladığı yıllık raporunda, 2021’de mesleki faaliyetleri yüzünden hapiste bulunan gazeteci sayısının rekor kırarak 293’e ulaştığını açıkladı.
CPJ’nin geçen seneki raporunda ikinci sırada bulunan Türkiye’nin ise altıncı sıraya gerilediği belirtildi.
40 yıldan beri gazetecilere karşı yapılan tehdit, sansür, şiddet, hapis ve cinayet vakalarını raporlayan komite, son altı yıldır hapisteki gazeteci sayısının artışta olduğunu kaydetti.
Bu sayının dörtte birinin Çin (50) ve Myanmar’da (26) bulunduğuna da dikkat çeken CPJ raporuna göre Mısır’da 25, Vietnam’da 23 ve Belarus’ta ise 19 gazeteci parmaklıklar arkasında.
Listeye Suudi Arabistan, İran, Türkiye, Rusya, Etiyopya ve Eritre’nin de eklenmesi ile sayısının rekor kırarak 293’e ulaştığına dikkat çeken rapor, bu sayının 2020 yılında 280 olduğu tespitinde bulundu.
New York’ta bulunan Komite’nin direktörü Joel Simon, “Görevi haber yapmak olan gazetecilerin hapse atılması otoriter rejimlerin ayırt edici bir özelliğidir” diyerek basın özgürlüğüne “aniden” kapılarını kapatan Myanmar ve Etiyopya’da durumun “korkunç” olduğunu söyledi.
2021’de öldürülen gazeteci sayısının ise 24 olduğunu açıklayan komite, basın çalışanlarından 19’unun mesleklerini icra ettikleri sırada öldürüldüklerini gösterdi.
“Meksika, gazeteci ölümlerinde ilk sırada bulunuyor” diyen Simon, bu gazetecilerden üçünün ülkede yaptıkları röportajlara misilleme nedeniyle öldürüldüklerini söyledi. CPJ ayrıca ülkede işlenen diğer 6 gazeteci cinayeti konusunda da araştırmalarını sürdürdüğünü kaydetti.
Türkiye 6. sıraya geriledi
Rapora göre Türkiye’de 2020’de hapiste olan gazeteci sayısı 20 azalarak 37’den 17’ye geriledi.
Bununla birlikte cezaevlerindeki gazeteci sayısının düşmesini basına yönelik bir tavır değişikliği olarak yorumlamanın “saflık” olacağını belirten rapor, 2016’daki başarısız darbe girişiminin ardından Türkiye’de basına yönelik baskıların ülkenin ana akım medyasını “yok ettiği” ve birçok gazeteciyi mesleği bırakmaya yönelttiğine dikkat çekti.
CPJ, Türkiye’de hapisteki gazeteci sayısının düşmesini ise devletin gazetecilerin dava sürecinde veya temyiz beklerken denetimli serbestlik dahilinde tutuklanmamalarına daha sık izin vermesi ile açıklıyor.
Raporda yer alan diğer önemli unsurlar şöyle:
- Bu yıl üç gazeteci daha çatışma bölgelerinde haber yaparken ve iki diğer gazeteci de şiddetli protesto eylemlerini veya sokak çatışmalarını izlerken öldürüldü.
- Meksika haberciler için Batı Yarıküre’nin en ölümcül ülkesi olmayı sürdürdü.
- En az 17 gazeteci siber suçlar üzerinden hapsedildi.
- Hapisteki 293 gazeteciden 40’ı yani yüzde 14’ü kadındı.
