Reuters’ın haberine göre, rapordaki iki vakada, casus yazılımın, İsrailli gözetim şirketi Cellebrite DI Ltd. tarafından sağlandığı belirtildi. “NoviSpy” olarak adlandırılan Sırp casus yazılımının, mobil cihazların gizli ekran görüntülerini alarak kişisel verileri, hükümet kontrolündeki sunuculara yüklediği kaydedildi.
Af Örgütü, birçok aktivist ve gazetecinin, Sırp polis ve güvenlik yetkilileriyle görüştükten hemen sonra cep telefonlarında şüpheli faaliyetler tespit ettiklerini bildirdiklerini aktardı. Sırbistan İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve istihbarat teşkilatı BIA ise yapılan yorum taleplerine yanıt vermedi.
Cellebrite ürünlerinin ABD’nin federal polisi FBI da dahil olmak üzere birçok kolluk kuvveti tarafından kullanıldığı biliniyor. Cellebrite Pazarlama Müdürü David Gee, Af Örgütü’nün iddialarını “araştırdıklarını” belirtti ve “Bu suçlamalar doğruysa, son kullanıcı lisans anlaşmamızın ihlal edilmesi söz konusu olabilir,” dedi. Geçerli bir durum oluşması halinde, Cellebrite’ın teknolojisinin Sırp yetkililer tarafından kullanımını askıya alma yetkileri olduğunu ekledi.
Af Örgütü’ne göre, raporda yer alan aktivistlerden biri, BIA ile yaptığı görüşmeden hemen sonra telefonundaki rehberin dışarı aktarıldığını fark etti. Bu aktivist, telefonunu dijital adli tıp uzmanlarına gösterdiğinde, uzmanlar NoviSpy casus yazılımının kişileri dışa aktardığını ve cihazındaki özel fotoğrafları BIA kontrolündeki bir sunucuya gönderdiğini tespit ettiklerini kaydetti.
Norveç Hükümetinin Endişeleri
Raporda, Norveç hükümetinin 2018’de Sırbistan’a Cellebrite cihazlarının teslimatını geçici olarak durdurduğu bilgisi de yer aldı. Belgrad’daki Norveç Büyükelçiliği programla ilgili endişelerini dile getirirken, UNOPS’un bu cihazları Haziran 2019’da teslim ettiği ifade edildi. Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı Maria Varteressian, “Raporda yer alan iddialar endişe verici ve eğer doğruysa kabul edilemez. Bu ay içinde Sırp yetkililerle ve UNOPS ile bir araya geleceğiz,” açıklamasını yaptı.
