Gökçe Demirelli Buran ile söyleşi

Gökçe Demirelli Buran Kimdir?

2004 yılında İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden mezun olduktan sonra yayıncılık dünyasındaki editörlük yolculuğuna ilk adımlarını attı. Editörlüğünü üstlendiği üç eser, Altın Kalem Ödülü ’üne layık görüldü. Çocuk ve yetişkin olmak üzere pek çok eseri yayın dünyasına kazandırdı.

Varoluş sebebini, kelimelerin yaşamına kattığı anlamda arayan yazarın hayatında, kitaplar ve kendi tabiriyle “kelime tamirciliği” en önemli yerde. En büyük tutkusunun, çocuklara yeni dünyalar sunmak olduğunu keşfettiğinden beri çocuk kitapları yazıyor. Kitapların büyülü dünyasında gezmeyi seven çocuklar için 24 derleme hikâye kaleme aldı. 2024’te yayımlanan Yağmur Yağdırmaktan Korkan Bulut, cesaretini arayan, macera seven minik okurlarıyla buluştu.

Meliha Akay: Yıllardır yazın dünyasında editör olarak yer almıştınız. Şimdi ise bu dünyaya yazar olarak yeni bir çocuk kitabıyla giriş yaptınız! Bu geçiş sizi nasıl etkiledi? Yazan olmakla denetleyen olmak arasında bir fark var mı?

Gökçe Demirelli Buran: Elbette denetleyen olmakla yazan olmak arasında farklar var. Editörlükte -kendi tabirimle- kelime tamirciliği yaparken her metni objektif gözle değerlendirme ve geliştirme sorumluluğu taşıyorsunuz oysa yazarlıkta kendi iç dünyanızı keşfedip ortaya koyuyorsunuz. Yazar olarak kelimelerle bir dünya inşa ediyor, hikâyenin ruhunu en iyi yansıtacak detayları seçiyorsunuz. Editör olarak kelimeleri tamir ediyor, metni daha güçlü kılmak için müdahalelerde bulunuyor, yazarın dünyasına dışarıdan bakarak onu daha net, daha güçlü hâle getiriyorsunuz. Muhakkak ki ikisi de yaratıcı süreçler ancak biri incelikli bir rehberlik yapmayı gerektirirken diğeri içsel bir yolculuk. Yazarlık bana sınırsız bir özgürlük verirken editörlük disiplinle dengeyi öğretiyor ve ben, her ikisini de çok seviyorum.

Meliha Akay: Yağmuru çok seven heybetli bir ağaç, hareketli mi hareketli bir yıldız, dans etmeyi çok seven neşeli bir bulut… Sizi tanıyan biri olarak sorsam: İçinizdeki çocuğun dışa vurumu olabilir mi bu karakterler ya da ne kadarı yansıdı Yağmur Yağdırmaktan Korkan Bulut’a?

Gökçe Demirelli Buran: Biraz ben, biraz hepimiz diyebilirim. Kahramanımız Pufi, endişelerinden kurtulmaya çalışıyor. Aslında yağmur yağdırmak onun doğasında var ama korkuyor. Zaman zaman hepimiz bunu yaşamıyor muyuz? Pufi’yle karşılaşan her karakter aslında onun bir parçası: Heybetli bir ağaç olan Dişbudak, Pufi’nin köklerini; hareketli bir yıldız olan Vega, çocuksu ve umursamaz yanlarını; kendi gibi bir bulut olan Puslu ise içsel dünyasını temsil ediyor.

Ben yaşsız bir kitap kaleme almak istedim. Çocuk kitaplarının “iyileştirici gücüne” sığındım. Minik okurlarıma, endişelenmenin doğal olduğunu, herkesin zaman zaman endişelenebileceğini ve bu endişelerin üstesinden nasıl gelebileceklerini göstermek istedim. Pufi, kendi özündeki bu gücü keşfederken çocuklara, kendi içlerinde saklı olan cesareti bulmaları için ilham vermeyi amaçladım. Bizler de büyüdükçe, korkularımızı kucaklayarak kendimizi buluyoruz. Bu yüzden, her yaştan okurun bu hikâyede kendinden bir parça bulacağını düşünüyorum.

Meliha Akay: Kitapta İskenderiye Feneri’nden söz ediyorsunuz. Günümüz dünyasında bilişim çocukları yetiştiği varsayarsak dünyayı erken keşfetmeleri için miydi bu örnek?

Gökçe Demirelli Buran: İskenderiye Feneri hem tarihsel bir simge hem de hikâyede bir metafor olarak yer alıyor. Yağmur Yağdırmaktan Korkan Bulut‘ta İskenderiye Feneri sadece bir yapı değil, aynı zamanda bilgiye, keşfe ve yol göstericiliğe dair bir sembol. Bilgi çağında büyüyen çocukların dünyayı keşfetme hızı gerçekten etkileyici, ama bunun sadece teknolojiyle sınırlı olmaması gerektiğine inanıyorum. İskenderiye Feneri, bir dönemin önemli yapılarından biriydi. Fenerin ışığı uzaklara yol gösterirken ben de okurlarımın zihinlerinde farklı kültürlere ve tarihlere bir ışık yakmak istedim. Çocukların erken yaşta sadece teknolojiyle değil, aynı zamanda geçmişin önemli unsurlarıyla da tanışmasını amaçladım.

Meliha Akay: Çocuklar, bilgiyi eğlenceli, neşeli bir biçimde alırsa içselleştirmeleri daha kolay olur, dedirten bir tekniği var kitabınızın. Kaç kez okunması gerek bu bağlamda?

Gökçe Demirelli Buran: Yağmur Yağdırmaktan Korkan Bulut’u, her okunuşta farklı bir katmanı ortaya çıkaracak şekilde tasarlamaya çalıştım. Eğlenceli ve neşeli bir şekilde sunarak çocukların öğrenme sürecini doğal bir keşif yolculuğuna dönüştürmek istedim. Kitabın farklı yaş gruplarında farklı anlamlar bulacağını biliyorum. Küçük yaşta okuyan bir çocuk, belki karakterlerle empati kurup maceranın tadını çıkarırken bir süre sonra aynı hikâyeyi yeniden okuduğunda, içindeki alt metinleri daha iyi kavrayabilir. Her okuma, yeni bir keşif fırsatı sunuyor.

Meliha Akay: Çocuk kitaplarının sayısı her geçen gün artarken bu nasıl bir tutkudur, diye mi sormalıyız, yoksa başka etkenler var mıdır? Örneğin çocukların ve hayvanların katledildiği bir dönemden geçerken hem de!

Gökçe Demirelli Buran: Çocuk kitaplarının sayısının artması, tutkunun yanında bence toplumsal bir ihtiyaç ve umut. Kişisel tutkularımın yanında -her şeyden önce bir anne olarak- çocukların iyi bir gelecek için eğitilmesi gerektiğine olan inancım ve bu konuda bir şeyler yapma isteğim sanki daha ağır basıyor.

Günümüzde çocuklar ve hayvanlar gibi savunmasız varlıkların karşı karşıya kaldığı zorlukların göğüslenmesinde, çocuklara yönelik hassas ve öğretici içeriklerin, duygusal ve entelektüel gelişimlerine katkıda bulunacağına inanıyorum. Çocuk kitapları, sadece eğlenceli bir okuma deneyimi sunmakla kalmaz, aynı zamanda onlara, dünyayı daha iyi anlamaları için gerekli araçları da sağlar. Ben çocuk kitaplarının yetişkinler tarafından da okunması gerektiğine inanıyorum. Bu kitapların “iyileştirici gücü”nden bizler de sonuna kadar faydalanmalıyız diye düşünüyorum.