SonHaber olarak 21-25 Eylül arası günlerde öne çıkan gelişmeleri sizler için derledik.
TÜRKİYE-SİYASET
– Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, HDP eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcısı Yüksel Kocaman’a ilişkin sözlerini gerekçe göstererek 3 yıla kadar hapis istemiyle iddianame düzenledi.
– Kobane eylemleri ile ilgili olarak bugün HDP’ye yönelik gerçekleştirilen gözaltıların ardından soruşturmayı yürüten Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından yeni bir açıklama geldi.
– 2014’teki Kobani eylemleriyle ilgili yürütülen soruşturma kapsamında aralarında HDP’li eski milletvekilleri, belediye başkanları ve MYK üyelerinin yer aldığı 82 isim hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.
– Bakan Varank Diyarbakır’da katıldığı toplantıda HDP’ye yönelik yapılan “Kobane” gözaltılarına ilişkin konuştu. Operasyonun neden 6 yıl sonra yapıldığına dair konuşan Varank, “Unutacağımızı mı sandınız?” dedi.
– CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, HDP’li 82 kişi hakkında verilen gözaltı kararının HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar’ı arayarak dayanışma mesajını iletti.
– Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 6 üniversiteye rektör ataması yapıldı. Karar resmi gazetede yayınlandı.
TÜRKİYE-DIŞ İLİŞKİLER
– Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile telefonla görüştü.
Erdoğan görüşmede, Türkiye’nin Doğu Akdeniz meselesinde gerginliğin düşürülmesinden ve diyalogdan yana olduğunu sadece söylemleriyle değil eylemleriyle de açık ve net biçimde ortaya koyduğunu belirtti.
– Cumhurbaşkanı Erdoğan, AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen ile video konferans vasıtasıyla görüştü.
– Türkiye, Limni Adası’nın Lozan ile belirlenen gayri askeri statüsü ihlal edildiği için Ege’de yeniden NAVTEX ilan etti.
– MİT’nin Almanya’daki casusluk faaliyetleri ülkede yoğun tartışmalara neden olmakla birlikte, Meclisteki partilerin Federal Hükümete MİT bağlantılı soru önergelerini arttırarak yöneltmesi de ayrıca dikkat çekti. Alman hükümeti, Almanya‘da iç istihbarattan sorumlu Anayasayı Koruma Teşkilatı (BfV) raporlarında da görüleceği üzere, en çok Rusya, Çin, İran ve Türkiye’nin istihbarat faaliyetlerinde artış olduğunu aktardı.
– Türkiye ile Yunanistan askeri heyetleri arasında ‘Ayrıştırma Usullerinin’ ele alınacağı teknik toplantılardan 5’incisi Salı günü yapıldı.
– ABD’de bir haber sitesi Zarrab’ın kuryesi Adem Karahan’ın milyonlarla çekilmiş fotoğraflarını paylaştı. Haberde Zarrab’ın Karahan’a, “Hükümet işin içinde” dediği öne sürdü.ABD’de yayın yapan courthousenews.com adlı haber sitesi Reza Zarrab ve onun kuryesi Adem Karahan’ın milyonlarla çekilmiş fotoğraflarını paylaşarak, “Karahan konuştu” diye haber yayınladı.
– Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Yunanistan arasında devam eden gerilim tırmanırken kritik bir iddia Yunan basını tarafından gündeme getirildi. Yunanistan’ın çok okunan gazetelerinden Kathimerini, yarın Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ve Almanya Başbakanı Angela Merkel ile bir araya geleceğini yazdı.
– ABD Deniz Kuvvetleri’ne ait 8 borda numaralı ‘USNS Yuma’ adlı savaş gemisi Çanakkale Boğazı’ndan geçerek, Ege Denizi’ne doğru bugün yol aldı.
DÜNYA
– Musul Vali Yardımcısı Rifat Simo, Musul ile Türkiye arasında ray hattının önümüzdeki günlerde döşenmeye başlayacağını söyledi.
– Miran Burhan Hemo, Duhok’un Şehan ilçesinde uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi. Duhok polisi olayla ilgili 5 şüpheliyi gözaltına aldı.
– Diyala’nın Qeretepe nahiyesinde kaçırılan 3 genç 150 bin dolar fidye karşılığında serbest bırakıldı.
– YNK’li Mela Rehîm Germiyanî Kürdistan halkının Irak’a karşıtlık için değil meşru hakkı olduğu için bağımsızlık referandumuna gittiğini söyledi.
– ABD Deniz Kuvvetleri’ne ait 8 borda numaralı ‘USNS Yuma’ adlı savaş gemisi Çanakkale Boğazı’ndan geçerek, Ege Denizi’ne doğru yol aldı.
– Sığınmacı kampı Moria’yı iki hafta önce yerle bir eden büyük yangının ardından AB Komisyonu dün (çarşamba) yeni iltica paketini tanıttı.
– Avrupa İstatistik Ofisi’nin verilerine göre, AB üyesi ülkelere iltica başvuruları 2019’un aynı dönemine göre de yüzde 68 azaldı.
– Atina, Türkiye ve Yunanistan’ın deniz sınırları, enerji hakları ve diğer anlaşmazlıkları müzakere etmeyi kabul etmesine rağmen, Avrupa Birliği’nin (AB) Ankara’ya yönelik yaptırımları onaylamasını beklediğini duyurdu.
– Avrupa Komisyonu birçok kez ertelenen ‘Avrupa Birliği Göç ve iltica Paktını’ açıkladı.
Söz konusu reform üye ülkeler arasında ‘zorunlu dayanışma mekanizması’ oluşturulmasını hedefliyor.
– ABD Hazine Bakanlığı, Rusya ve Finlandiya bağlantılı 8 kişi ve 7 şirkete yaptırım uygulanacağını duyurdu. Bakanlık uygulanacak yaptırım kararının, ‘seçimlere müdahale girişimi’ ile ilgili olduğunu kaydetti.
– ABD Başkanı Donald Trump seçimden kısa bir süre önce, Anayasa Mahkemesi’nin ölen liberal yargıcı Ruth Bader Ginsburg’ün halefini atayabilir. ABD Senatosu da onayladığı takdirde, Yüksek Mahkeme’de ciddi bir muhafazakar çoğunluk pekişebilir. Gözlemciler bunun dışında ülke için sonuçlarını ne olacağına açıklık getiriyor.
– ABD, İran ile 2015 yılında nükleer anlaşma kapsamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından kaldırılan yaptırımları yeniden yürürlüğe koyduğunu açıkladı.
– ABD Başkanı Donald Trump adına Beyaz Saray’a, içinde ölümcül zehirler arasında gösterilen ‘risin’ maddesi bulunan mektubu gönderen kadın gözaltına alındı.
KADIN
– Sonu gelmeyen kadın cinayetlerine bir yenisi daha eklendi. 23 yaşındaki Handan Bul, 30 yaşındaki erkek Yusuf Uğur’un arkadaşlık teklifini kabul etmediği katledildi.
– Hindistan’da bir adam, doğacak bebeğinin cinsiyetini öğrenmek için hamile eşinin karnını yarmakla suçlandı.
– Antalya’da 13 gündür kayıp olarak aranan 2 çocuk annesi Duygu Çelikten’in (30), ormanlık alanda toprağa gömülü cesedi bulundu.
– “En uzun yolculuklar bile tek bir adımla başlar” düsturuyla; 25 Eylül tarihinde toplanarak, 26 Eylül’de Troya Müzesi’ni gezdikten sonra Şaylan Yılmaz önderliğinde yürüyüşlerine başlayacak olan 20 kadın, 2 Ekim’de dolunay günü Assos’taki Athena Tapınağı’nda yürüyüşlerini sonlandıracak.
– Dersim’de 5 Ocak’tan bu yana haber alınamayan Gülistan Doku’nun ailesi Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmek üzere randevu aldı.
– Ordu’da üniversite öğrencisi Ceren Özdemir’i öldüren Özgür Arduç, “7.5 aydır mahkeme devam ediyor. Gelmekten bıktım. Bu mahkemeyi de bitirelim” dedi.
– Isparta’da eşi Ümmühan Taşpınar’ı eşarpla boğarak öldüren Ferhat Taşpınar’a ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi.
EMEK DÜNYASI/EKONOMİ
– Türk-İş’in ‘eylül ayı açlık ve yoksulluk sınırı’ araştırmasına göre, 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı 2 bin 448 lira, yoksulluk sınırı ise 7 bin 973 lira olarak hesaplandı.
– Manisa Salihli’de tarlalarının ortasına kurulmak istenen biyogaz enerji santraline karşı direnen Çapaklı köylülerinin arazileri Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile ‘kamulaştırıldı’.
– Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) raporunda, Çin’in ekonomik faaliyetlerinde pandeminin etkisiyle şubatta durgunluk görülürken, takip eden üç ayda önemli ölçüde artış yaşandığı kaydedildi.
– İki haftadır hemen her gün rekor tazeleyen dolar güne rekor seviyede başladı. Dolar Perşembe gününe 7,71 liradan başlarken euro da 9 lira bandının hemen altında işlem görüyor. Sterlin 9,81 liradan işlem görüyor.
– Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankalar tarafından yeni müşteri kazanımında ve müşteri kimliğinin doğrulanmasında kullanılabilecek uzaktan kimlik tespiti yöntemlerini belirlemek üzere “Bankalarca Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine İlişkin Tebliğ Taslağı” hazırladı.
– Bakan Zehra Zümrüt Selçuk, vergi ve prim borçlarının gündemlerinde olduğunu açıkladı.
KORONAVİRÜS/SAĞLIK
– Eğitim-Sen, yurt genelinde 76 eğitim kurumunda koronavirüs vakası belirlendiğini açıkladı. Kurumların isimlerini paylaşan sendika, “MEB hızla soruna müdahale etmeli ve çözüm üretmelidir” çağrısında bulundu.
– Koronavirüs salgını nedeniyle Kürt kentlerinde vaka ve karantinaya alınan bölge sayısı artıyor. Son olarak Dersim’de 13 yerleşim yeri salgın nedeniyle karantinaya alındı.
– Koronavirüs nedeniyle vaka sayılarının hızla arttığı ve 2 milyonu aşkın nüfusu olan Urfa’da 2008 yılından bu yana kan bankası olmadığı ortaya çıktı. Şanlıurfa Tabip Odası, kentte salgına karşı plazma kan bağışı yapmak isteyenlerin ise Antep’e yönlendirildiğini belirtti.
– Japon ışık ekipmanı üreticisi Ushio, insana zarar vermeden koronavirüsü yok eden ultraviyole (UV) ışın yayan “Care222” adlı cihazı üretti.
– Türkiye’de geçtiğimiz hafta perşembe günü başlayan 20 sağlık çalışanı üzerinden denenen koronavirüs aşısının ilk etkisi ve yan etkilerine ilişkin Prof. Dr. Murat Gökova açıklama yaptı.
Prof. Dr. Gökova, “Ufak tefek şeyler var tabii; hafif halsizlik, kırgınlık, aşı yapılan yerde ağrı gibi. Ama bunlar tüm aşılarda olduğu gibi beklenen yan etkiler. Şimdilik bir sorun yok” dedi.
– Koronavirüs salgınına yönelik tedbirler kapsamında Bursa’da başlatılan HES kodu uygulamasının, kamu kurum ve kuruluşları dışındaki yerlerde ertelendiği aktarıldı.
– İçişleri Bakanlığı, 81 İl Valiliğine “Temaslıların doğru bilgilendirilmesi” konulu yeni bir genelge gönderdi. Genelgede gerçeğe aykırı, eksik, yanıltıcı beyanların tespit edilmesi durumunda Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince idari işlem tesis edileceği kaydedildi.
– Sağlık Bakanlığı güncel koronavirüs verilerini paylaştı. Buna göre Türkiye’de son 24 saatte 73 kişi koronavirüs nedeniyle hayatını kaybederken, 1665 kişide de virüs tespit edildi.
İSVİÇRE
Aralarında Deutsche Bank ve HSBC’nin İsviçreli iki iştirakinin de olduğu bazı büyük bankalar, kara para aklamaktan hüküm giymiş karanlık mudilerle iş yapmış görünüyor. Bunu belgeleyen, ABD’nin kara para aklamayla mücadele kurumu FinCEN’den sızdırılmış 2000 civarında belge, Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) tarafından yayımlandı.
– İsviçre’nin Zürih Kantonu’nda bu yıl 19’uncusu düzenlenen “Irkçılığa karşı koşu” etkinliğinde mültecilerin zorlu yaşam koşullarına dikkat çekilerek ırkçılığa yol açan yasal uygulamalara eleştiri yöneltildi.
