Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “İstatistiklerle Çocuk” başlıklı bir rapor yayımladı. Buna göre, 2020 yılında resmi kız çocuk evlilikleri azaldı ve 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 16,2 oldu. Eğitim kademelerine ve cinsiyete göre okul tamamlama oranlarında ise artış mevcut.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, 2020 yıl sonu itibariyle Türkiye nüfusu 83 milyon 614 bin 362 kişi ve bunun 22 milyon 750 bin 657’sini çocuklar oluşturuyor. Çocuk nüfusun yüzde 51,3’ü erkek, yüzde 48,7’si ise kız çocuk.
Birleşmiş Milletler tanımına göre, 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus 1970 yılında toplam nüfusun yüzde 48,5’ini oluştururken bu oran 1990 yılında yüzde 41,8 ve 2020 yılında yüzde 27,2 oldu.
Nüfus projeksiyonlarına göre, çocuk nüfus oranının 2025 yılında yüzde 26,6, 2030 yılında yüzde 25,6, 2040 yılında yüzde 23,3, 2060 yılında yüzde 20,4 ve 2080 yılında yüzde 19,0 olacağı öngörülüyor.
Türkiye’nin çocuk nüfus oranı AB ülkelerinden yüksek
Türkiye İstatistik Kurumu, Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin çocuk nüfus oranlarını inceledi. 2020 yılında çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 18,2. Araştırmada AB üye ülkeleri içerisinde en fazla çocuk nüfus oranına sahip olan ülkelerin sırasıyla yüzde 24,2 ile İrlanda, yüzde 21,6 ile Fransa, yüzde 21,1 ile İsveç olduğu görüldü. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu ülkeler ise sırasıyla yüzde 15,8 ile İtalya, yüzde 15,9 ile Malta ve yüzde 16,4 ile Almanya oldu. Türkiye’nin çocuk nüfus oranının yüzde 27,2 ile AB üye ülkelerinden daha yüksek olduğu tespit edildi.
Çocuk nüfus oranının en yüksek olduğu il Şanlıurfa
ADNKS sonuçlarına göre, illerin toplam nüfusları içindeki çocuk nüfus oranları incelendi ve buna göre 2020 yılında en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 45,3 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini yüzde 42,8 ile Şırnak ve yüzde 40,9 ile Ağrı izledi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu üç il ise sırasıyla yüzde 17,3 ile Tunceli, yüzde 18,1 ile Edirne ve yüzde 18,7 ile Kırklareli.
2019 yılında canlı doğan bebek sayısı 1 milyon 183 bin 652
Doğum istatistiklerine göre, 2019 yılında canlı doğan bebek sayısı, 1 milyon 183 bin 652. Doğan bebeklerin 606 bin 861’i erkek, 576 bin 791’i ise kız oldu. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,9’unu tekil, yüzde 3,0’ını ikiz, yüzde 0,1’ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.
Sağlık Bakanlığı verilerine göre hastanede gerçekleşen doğumların oranı, 2010 yılında yüzde 91,6, 2019 yılında ise yüzde 97,0 oldu.
Beklenen yaşam süresi 15 yaşındaki çocuklar için 64,6 yıl
Hayat Tabloları 2017-2019 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye geneli için 78,6 yıl olarak tespit edildi. Bu oran erkekler için 75,9 yıl, kadınlar için 81,3 yıl oldu.
Türkiye’de yedi yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 72,5 yıl olduğu görüldü. Bu durum erkek çocuklar için 69,9 yıl ve kız çocuklar için 75,2 yıl.
Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için ise bu süre 64,6 yıl oldu. Erkekler çocuklar için bu süre 62,0 yıl, kız çocuklar için 67,3 yıl. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının 5,3 yıl olduğu görüldü.
2020 yılında çocuk bağımlılık oranı yüzde 33,7
Toplam yaş bağımlılık oranı, 15-64 yaş grubunda çalışma çağındaki her 100 kişi başına düşen, 0-14 ile 65 ve üzeri yaş grubundaki kişi sayısı olarak tanımlanıyor.
ADNKS sonuçlarına göre, 2020 yılında toplam yaş bağımlılık oranı yüzde 47,7 oldu. Yaş grubu 15-64 olan her 100 kişi başına düşen 0-14 yaş grubundaki çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı ise yüzde 33,7 olarak gerçekleşti.
Bebeklere konulan en popüler erkek ismi Yusuf, kız ismi Zeynep
2020 yılında doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri Yusuf, Eymen ve Mustafa olurken en popüler kız bebek isimleri ise Zeynep, Asel ve Elif oldu.
Ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 95,9
Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre, beş yaş net okullaşma oranı 2019/’20 öğretim yılında yüzde 75,1 olarak gerçekleşti.
Ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı, 2019/’20 öğretim yılında yüzde 95,9 oldu. Ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, erkek çocuklar için yüzde 95,7, kız çocuklar için yüzde 96,1 olduğu görüldü.
Eğitim kademelerinde okul tamamlama oranları arttı
Milli Eğitim Bakanlığı örgün eğitim istatistiklerine göre, eğitim kademelerine ve cinsiyete göre okul tamamlama oranlarında artış gözlendi. İlkokul tamamlama oranı 2014/’15 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 97,7 olarak belirlenirken bu oran 2019/’20 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,6 oldu. Ortaokul tamamlama oranı 2019/’20 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 97,7’ye yükseldi. Ortaöğretim tamamlama oranı ise yüzde 58,8’den yüzde 70,3’e çıktı.
Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2019/’20 eğitim ve öğretim döneminde erkek çocuklar için yüzde 67,8, kız çocuklar için yüzde 72,9 olduğu görüldü.
Resmi kız çocuk evlilikleri azaldı
Evlenme istatistiklerine göre, 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi olarak evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002 yılında yüzde 7,3, 2020 yılında ise yüzde 2,7 şeklinde görüldü. Aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2020 yılında yüzde 0,1 oldu.
Yaş grubu 15-17 olan çocuklarda işgücüne katılma oranı yüzde 16,2
Hanehalkı İşgücü Araştırması 2020 yılı sonuçlarına göre, 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 16,2. İşgücüne katılma oranı cinsiyete göre incelendiğinde bu oran erkek çocuklar için yüzde 23,4, kız çocuklar için yüzde 8,6 olarak tespit edildi.
Yaş grubu 2-14 olan çocuklar en fazla görmede zorluk çekiyor
Türkiye Sağlık Araştırması 2019 yılı sonuçlarına göre, ailelerin beyanları doğrultusunda 2-14 yaş grubundaki çocukların yüzde 2,2 ile en fazla görmede zorluk çektikleri ortaya çıktı. Aynı yaş grubundaki çocukların yüzde 2,0’ının duymada, yüzde 1,5’inin öğrenmede, yüzde 1,4’ünün yürümede, yüzde 1,1’inin ise konuşmada zorluk çektikleri ifade edildi.
Çocuklarda en fazla üst solunum yolu enfeksiyonu görülüyor
Çocuklarda son 6 ay içinde görülen hastalık türleri incelendiğinde 0-6 yaş grubunda yüzde 35,9 ile en çok üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bunu yüzde 28,7 ile ishal, yüzde 9,5 ile alt solunum yolu enfeksiyonu, yüzde 6,9 ile kansızlık izledi.
Yaş grubu 7-14 olan çocuklarda da yüzde 29,4 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 18,3 ile ishal, yüzde 14,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları, yüzde 10,9 ile göz ile ilgili sorunlar izledi.
269 bin 202 çocuk babasını kaybetti
ADNKS sonuçlarına göre, 2020 yılında 22 milyon 750 bin 657 çocuk nüfusun içerisinde babası vefat etmiş çocuk sayısının 269 bin 202, annesi vefat etmiş çocuk sayısının 80 bin 798, hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 4 bin 518 olduğu görüldü.
Koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı 7 bin 864
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı‘nın verilerine göre, 2020 yılında Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısı 13 bin 524. Mevcut koruyucu aile sayısı 6 bin 481, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 7 bin 864. Evlat edindirilen çocuk sayısı 2020 yılında 493 oldu.
Velayeti anneye verilen çocukların oranı yüzde 75,8
Boşanma istatistiklerine göre, 2020 yılında boşanan çiftlerin sayısı 135 bin 22. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 124 bin 742 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 75,8’inin anneye, yüzde 24,2’sinin ise babaya verildiği görüldü.
Çocuklar en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler sonucu hayatını kaybetti
Ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine göre, 2019 yılında 1-17 yaş grubunda en fazla çocuk ölümleri, dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden, 1-17 yaş grubundaki çocuk ölüm sayısı 2019 yılında bin 326 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 877 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 684 çocuk, konjenital bozukluk ve kromozomla ilgili anomaliler nedeniyle 509 çocuk hayatını kaybetti.
Bebek ölüm hızı 2019 yılında binde 9,1’e düştü
2009 yılında bebek ölüm hızı binde 13,9 olurken 2019 yılında binde 9,1’e düştü. Bebek ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2019 yılları arasında bebek ölüm hızının erkek bebekler için binde 14,6’dan binde 9,8’e, kız bebekler için binde 13,1’den binde 8,4’e düştüğü görüldü.
Doğumdan sonraki beş yıl içinde ölme olasılığını ifade eden beş yaş altı ölüm hızı, 2009 yılında binde 17,7 şeklinde tespit edilirken bu oran 2019 yılında binde 11,2’ye düştü. Beş yaş altı ölüm hızı cinsiyete göre incelendiğinde, 2009-2019 yılları arasında beş yaş altı ölüm hızının erkek çocuklar için binde 18,5’ten binde 12,0’a, kız çocuklar için binde 16,8’den binde 10,3’e düştüğü görüldü. (medyascope)
