Edirne Milletvekili ve Ziraat Mühendisi Ediz Ün, Türkiye’nin ciddi bir “yumurta krizi” ile karşı karşıya olduğunu belirterek hem üretimdeki uzun süreli gerilemeye hem de hızla artan fiyatlara dikkat çekti. Ün, son bir yıldır arzın daralmasıyla birlikte yumurta fiyatlarının tarihi seviyelere ulaştığını vurguladı.
Ün’ün açıklamalarına göre, geçen yıl sonbaharda yaşanan kuş gribi salgını sonrası yumurta tavuğu varlığı 114 milyondan 109 milyona geriledi. Türkiye, 2018’de 124 milyon olan yumurta tavuğu sayısından bu yana salgınlar ve yapısal sorunlar nedeniyle sürekli düşüş yaşadı. ABD’ye yumurta ihracatına izin verilmesinin iç piyasayı daha da daralttığını söyleyen Ün, ihracat yasağı gelse de üretim kaybının 11 aydır durmadan sürdüğünü belirtti.
Türkiye’nin aylık yumurta üretiminin yaklaşık 1,7 milyar adet olduğunu hatırlatan Ün, son 11 aylık toplam kaybın da 1,7 milyar adet olduğunu ifade ederek, bunun “yaklaşık 6 milyon ilkokul öğrencisinin bir eğitim yılı boyunca her sabah bir yumurta tüketememesi anlamına geldiğini” söyledi.
Fiyatlar bir yılda yüzde 53 arttı
Üretimdeki kesintisiz düşüşün fiyatlara doğrudan yansıdığına dikkat çeken Ün, TÜİK verilerine göre Ekim ayında yumurta fiyatlarının aylık %6,5, yıllık %53 arttığını aktardı. Ün, “Bir koli yumurtanın 180–240 TL arasında satıldığı bir ülkede, üç kişilik bir ailenin yalnızca yumurta için ayırması gereken bütçe aylık 540–720 TL. Asgari ücretli, emekli ya da dar gelirli bunu nasıl karşılayacak?” dedi.
Sektörde hem üretici hem tüketici açısından büyük bir darboğaz yaşandığını söyleyen Ün, kış aylarında maliyet artışlarının hızlanacağını belirterek yumurtaya erişimin daha da zorlaşacağı uyarısında bulundu. Ün, krizin sorumlusu olarak AKP hükümetinin uzun yıllardır uyguladığı yanlış tarım ve hayvancılık politikalarını gösterdi.
“Çözüm var, bilim var, planlama var”
Ün, Türkiye’nin bu krizden çıkabileceğini belirterek, üreticiyi güçlendiren, maliyetleri düşüren, bilim temelli ve yapısal reformlara dayanan bir tarım politikasına ihtiyaç olduğunu vurguladı. “Bu kötü günler geçecek. Türkiye’nin güçlü ve sürdürülebilir bir tarım politikasına ihtiyacı var” dedi.
