Türkiye’nin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesindeki (AİHM) ihlal davalarını azaltmak amacıyla 23 Eylül 2012’de getirdiği Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) bireysel başvuru hakkı sonrası 8 yılda yaklaşık 300 bin kişi AYM’ye başvuruda bulundu.
Anadolu Ajansı’nın haberine göre; Yüksek Mahkemeye 2012’de 1342 kişi bireysel başvuruda bulundu. Bu sayı 2013’te 9 bin 897, 2014’te 20 bin 578, 2015’te 20 bin 376 oldu.
En yüksek başvuru 2016’da
Anayasa Mahkemesine en yüksek başvuru, KHK ile on binlerce kişinin görevinde ihraç edildiği 2016’da yapıldı. 2016 yılında 80 bin 756 kişi başvuru yaptı.
Başvurular 2017’de yarı yarıya azaldı ve 40 bin 530 olarak kayıtlara geçti. 2018’de 38 bin 186, 2019’da 42 bin 971 olarak gerçekleşen bireysel başvuru sayısı, geçen yıl itibarıyla 40 bin 402 oldu.
228 bin kabul edilemez kararı
Yüksek Mahkemeye 23 Eylül 2012-31 Aralık 2020 tarihlerinde 295 bin 38 bireysel başvuru yapıldı. Başvuruların 257 bin 108’i sonuçlandırıldı, 37 bin 930’u için karar verilmesi bekleniyor.
Sonuçlandırılan başvuruların 738’i için hakkın ihlal edilmediğine, 1265’i için ise düşme, kapama gibi sebeplerle reddine karar verildi. 14 bin 27’si için en az bir hakkın ihlal edildiğine, 12 bin 223’ü için idari ret ve 228 bin 855’i için kabul edilemezlik kararı verilmesine hükmedildi.
Yüksek Mahkeme, bir başvuruda birden fazla hakkın ihlal edildiğine karar verebiliyor. Bu kapsamda Yüksek Mahkemenin verdiği ihlal kararı sayısı 14 bin 273’ü buldu.
En çok başvuru adil yargılama hakkı için
Diğer ihlal gerekçelerini de “özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkı”, “kötü muamele yasağı”, “etkili başvuru hakkı”, “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı”, “yaşam hakkı”, “toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı”, “ayrımcılık yasağı”, “örgütlenme özgürlüğü”, “maddi manevi varlığın korunması hakkı”, “masumiyet karinesi”, “suç ve cezaların kanuniliği ilkesi”, “din ve vicdan özgürlüğü”, “seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı”, “eğitim hakkı” ve “bireysel başvuru hakkı” oluşturdu. (RT)
