PKK’nın 5-7 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirdiği kongre sonrası açıkladığı fesih ve silah bırakma kararının sahadaki uygulanabilirliğine ilişkin yeni iddialar kamuoyuna yansıdı. Sürecin denetlenmesi için Irak’ın Erbil ve Süleymaniye kentlerinde komisyonlar kurulacağı ve Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) tarafından 7/24 takip yapılacağı bildiriliyor.
İki kentte komisyon: MİT, Irak merkezi hükümeti ve KDP birlikte çalışacak
Haziran ayı itibarıyla kurulması beklenen bu mekanizma kapsamında, Erbil ve Süleymaniye’de oluşturulacak iki komisyonun, silahların toplanması, imhası ve örgüt üyelerinin yeniden entegrasyonu gibi süreçlerde aktif görev alması planlanıyor. Komisyonlarda, Irak merkezi yönetimi, Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (KDP) ve Türkiye’yi temsilen MİT yetkilileri yer alacak.
Silah bırakma süreci anbean takip edilecek
MİT’in başından sonuna kadar süreci gözetleyeceği belirtiliyor. Özellikle silah tesliminin “göstermelik” olup olmadığını belirlemek adına çok katmanlı bir takip ve raporlama sistemi kurulacak. Sürecin aksaması halinde, siyasi ve askeri önlemlerin yeniden masaya konulabileceği değerlendiriliyor.
Örgüt yöneticilerine üçüncü ülke formülü
250’ye yakın PKK yöneticisinin Irak veya Suriye’de kalmasına Türkiye kesin olarak karşı çıkıyor. Güvenlik kaynaklarına göre, bu kişiler için üçüncü ülkelere gönderilme formülü öne çıkıyor. Ancak aynı ülkede toplu olarak ikamet etmeleri de kabul edilmeyecek. Türkiye, bu önlemi yeni bir örgütsel çekirdek yapılanma ihtimalini engellemek için şart koşuyor.
PKK’nın Suriye kolu olan YPG konusunda ise süreç, Şam yönetimi ile yürütülecek. Türkiye ve Suriye, uzun süredir ortak bir çözüm zemini olarak;
Suriyeli olmayan YPG’lilerin ülkeden çıkarılması,
Suriyeli olanların Suriye ordusu veya sivil sisteme entegre edilmesi
gerektiği yönünde ortak pozisyon alıyor. Özerk bir yapıya veya silahlı bir unsura kesinlikle izin verilmeyeceği bildiriliyor.
Türkiye bölgedeki askeri varlığını sürdürecek
Ankara, özellikle yeni bir radikal kopuşla başka silahlı yapılar oluşmaması adına hem Irak’ta hem de Suriye’de askeri varlığını uzun bir süre devam ettirme kararı aldı. AKP kaynakları, “Süreç hassas. Bu noktadan sonra önemli olan sahadaki uygulamalar. Bu bir anda tamamlanabilecek bir dönüşüm değil,” yorumunu yaptı.
Yetkililer, PKK’nın silah bırakmasının sadece başlangıç olduğuna dikkat çekerek, gözlem sürecinin yıllar sürebileceğini belirtiyor. Fesih kararının kalıcı barışa dönüşebilmesi için, örgütün sadece silah bırakması değil, yeniden silahlanma kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması gerektiği vurgulanıyor.
Garantörlük reddedildi
Sürecin hiçbir aşamasında uluslararası bir garantörlük mekanizmasının olmayacağı net şekilde ifade ediliyor. Türkiye, Irak ve Suriye’nin birlikte yürüteceği bu süreçte, dış müdahaleye kapalı bir formül oluşturulması hedefleniyor.
