Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı askeri operasyon, tahıl piyasasındaki durumu ağırlaştırdı.
Büyük alıcılar buğday satın alma ihalelerini iptal ediyor ve ihracatçılar nakliye zorluklarının ortasında bekle-gör tutumu alıyor.
Rubledeki olası değer kayıplarını gören Rus çiftçiler de daha yüksek fiyatlar beklentisiyle tahıl satışlarını durdurmaya başlayabilir.
Kommersant’ın haberine göre Rus buğdayının kilit alıcılarından biri olan Mısır devlet şirketi GASC, 24 Şubat’ta yapılması planlanan ihaleyi 11-12 Nisan’da teslimatla iptal etti. Mısır devlet şirketi GASC, 60.000 ton Fransız buğdayını ton başına 399$’dan (FOB) veya navlun dahil ton başına 448.55$’dan teklif eden Viterra’dan yalnızca bir teklif aldı.
Hububat İhracatçıları Birliği yönetim kurulu başkanı Eduard Zernin, Rus ihracatçılarının ticari nakliye olanaklarını değerlendirmek için “bekle ve gör tavrı sergilediğini” söyledi. Kommersant’ın tahıl piyasasındaki muhatapları, şirketlerin özellikle bir buçuk ayda fiyat seviyesini tahmin etmek artık imkansız olduğundan, artan riskler almaya hazır olmadıklarını ekliyor.
Tarım Bakanlığı bu sezon Rusya’dan tahmini tahıl ihracatının 45-48 milyon ton olacağını açıkladı.
Rusya Federasyonu, Savunma Bakanlığı’ndan özel bir emre kadar Azak Denizi’ndeki nakliyeyi askıya aldı. Bu yüzden bazı nakliye gemileri limanlarda kaldı.
Rusya, Azak Denizi limanları aracılığıyla sezonda 12-15 milyon ton buğday ihraç ediyor. Sezonun başlangıcından 17 Şubat’a kadar Rusya Federasyonu, 22.4 milyonu buğday olmak üzere 27,4 milyon ton tahıl ihraç etti.
Yetkililer 24 Şubat akşamı Karadeniz limanlarının her zamanki gibi çalıştığını söylüyor.
Uzmanlara göre kısa vadede Rus buğdayının geleneksel alıcıları, alım rotalarını değiştirerek AB, Arjantin, Avustralya ve ABD’den tahıl alımlarına geçebilir.
Ancak Rusya Federasyonu’ndan uzun süre buğday tedariğinin olmaması, Kuzey Afrika, Türkiye için risk oluşturuyor.
En kötü senaryo altında, küresel gıda buğday fiyatları ton başına 400 doları geçebilir.
Tarımsal Piyasa Araştırmaları Enstitüsü Genel Müdürü Dmitry Rylko, mevcut durumun sonuçlarının henüz değerlendirilemeyeceğini ekliyor.
Ayrıca ABD ve AB yaptırımlarının da Rus gıda ihracatı için büyük riskler oluşturabileceği tahmin ediliyor.
Uzmanlar her durumda da Rusya’nın dünya pazarından çıkarılmasının zor olacağını belirtiyor.
Geçen sezon, Rusya dünya buğday arzının yaklaşık %20’sini oluşturuyordu ve bu sezon – %17’sini oluşturması bekleniyor.
Özellikle navlun maliyeti ve gemilerin mevcudiyeti göz önüne alındığında, Avustralya ve Güney Amerika’dan bu tür hacimlerin yerini alması pek olası değil.
