Türkiye’de işsizlik 2019 yılında rekor seviyelere erişirken bu durum işsizlik maaşı ödemelerine yansıdı. İşsizlik fonundan 2018 yılında işsizlere 5,89 milyar TL ödenirken bu rakam 2019 yılında 10 milyar TL’yi aştı. Son bir yıldaki artış yüzde 71 olurken son iki yıldaki artış ise yüzde 104’e karşılık geliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2019 yılı Ekim döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 608 bin kişi artarak 4 milyon 396 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 1,8 puanlık artış ile yüzde 13,4 seviyesinde gerçekleşti. Tarım dışı işsizlik oranı da 2,1 puanlık artış ile yüzde 15,7 oldu.
Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) verilerine göre de 2019 yılında kayıtlı işsiz sayısında tüm zamanların rekoru kırıldı. Haziran 2019’da kayıtlı işsiz sayısı 4 milyon 417 bin oldu.
Giderek artan işsizlik oranı ve kayıtlı işsiz sayısı İşsizlik Sigorta Fonu’ndan yapılan işsizlik ödeneği verilerine de yansıdı. 2019 yılında fondan 10,01 milyar TL işsizlik maaşı ödemesi yapıldı. Bu rakam 2018 yılında 5,89 milyar liraydı. İşsizlik ödeneği toplamı 2017 yılında ise 4,9 milyar; 2016’da 3,69 milyar; 2015 yılında 2,2 milyar ve 2014 yılında 1,66 milyar TL’ydi. Son 5 yıldaki artış yüzde 500’ü geçmiş durumda.
595 bin kişi işsizlik maaşı aldı
Son açıklanan verilere göre Aralık 2019’da 595 bin kişi işsizlik ödeneği aldı. Bir kişi işsiz kalınca en fazla 10 ay işsizlik maaşı alabildiğinden bu sayı son iki yıl içinde sürekli değişim gösterdi. İşsizlik maaşı alanların sayısı Mart 2019’da 682 bine kadar çıktı.
Kimler yararlanabiliyor?
Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalılardan; hizmet akdinin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimlerine şahsen veya elektronik ortamda başvuranlar işsizlik ödeneğinden yararlanabiliyor. Aranan koşul ise hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak ve son üç yıl içerisinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olmak.
İşsizlik maaşı ne kadar?
Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 40’ı olarak hesaplanıyor. Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini geçemiyor. Buna göre asgari ücretle çalışırken işten çıkarılan bir sigortalı 2020 yılında bin 168 lira net işsizlik maaşı alıyor. İşsizlik maaşı aylık en fazla 2 bin 354 liraya kadar ödeniyor.
İşsizlik maaşı en fazla 10 ay boyunca ödeniyor.
İşsizlere 10 milyar; işverenlere 19,1 milyar TL ödendi
Öte yandan, 2019 yılında işverenler İşsizlik Sigorta Fonu’na 11 milyar 31 milyon TL katkı ödedi. İşverenler aynı dönemde 19 milyar 97 milyon TL ise teşvik aldı. İşsizlere yapılan işsizlik ödeneği ise 10 milyar TL’de kaldı.
