İngiltere’de akşam eve yürürken kaçırılarak öldürülen 33 yaşındaki Sarah Everard’ı anmak ve kadına yönelik şiddeti protesto etmek için toplanan kalabalığa müdahale eden Londra Polis Teşkilatı’na büyük tepki gösterildi.
İçişleri Bakanı Priti Patel, eyleme ilişkin bazı görüntüleri “üzüntü verici” olarak nitelendirdi ve konuyla ilgili kendisine bir rapor hazırlanmasını istediğini söyledi.
Ana muhalefetteki İşçi Partisi lideri Sir Keir Starmer, polis müdahalesinin yarattığı öfke ve üzüntüyü paylaştığını söyledi. Liberal Demokrat Parti’nin lideri Sir Ed Davey, müdahaleyi “utanç verici sahneler” olarak tanımladı ve Londra Emniyet Müdürü Cressida Dick’e istifa çağrısı yaptı.
Everard, geçen hafta Londra’nın güneyindeki Clapham bölgesinde bir arkadaşını ziyaretinin ardından akşam saatlerinde eve yürüyerek dönerken kaybolmuştu. Everard’ın cansız bedeni günler sonra İngiltere’nin doğusundaki Kent bölgesindeki ormanlık alanda bulunmuştu.
Olayla ilgili olarak bir polis memuru gözaltına alındı. Gözaltında bulunan polis memuru Wayne Couzens’e zorla alıkoyma ve cinayet suçlamaları yöneltildi.
Arama çalışmaları sırasında polisin, Everard’ın son görüldüğü bölgede yaşayan kadınlara gece yalnız sokağa çıkmamalarını söylemesi tepki topladı. “Sokakları Geri İstiyoruz” (Reclaim These Streets) sloganı altında bir araya gelen bir grup kadın, Cumartesi akşamı için eylem çağrısı yaptı.
Polis toplananlara müdahale etti
Polis, İngiltere’de Covid-19 pandemisi nedeniyle geçerli olan kurallar çerçevesinde eyleme katılanlara işlem yapılabileceğini söyledi. Bunun üzerine eylemi düzenleyenler, toplanma çağrısını geri çekti ve herkese kapısının önünde mum yakma çağrısı yaptı.
Ancak buna rağmen yüzlerce kadın Clapham Common bölgesinde toplandı ve polis de kalabalığı dağıtmak için güç kullanarak müdahale etti. Gözaltı sırasında bazı kadınların kelepçelendiği ve yerlerde sürüklendiği görüldü.
Sokakları Geri İstiyoruz grubu yaptığı açıklamada, polisin müdahalesinin kendilerini “derinden üzdüğünü ve öfkelendirdiğini” belirterek, Londra polisine “erkek şiddetine karşı yapılan bir eylemde kadınlara fiziksel şiddet uyguladıkları” eleştirisi yöneltti.
Grup, “Kamu düzenini, halk sağlığını ve protesto hakkını korumak polisin sorumluluğudur. Bu gece bunların tamamında başarısız oldular” dedi.
Londra Polis Teşkilatı, “kamu güvenliğini korumak” amacıyla dört kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
Sosyal medyada yayınlanan bir videoda, polisin eylemin düzenlendiği parkta bulunan ve anma törenlerinin merkezi olan kameriyede duran kadınları zor kullanarak götürdüğü görülüyor.
Kalabalığın “utanmanız yok mu” ve “bırak gitsinler” gibi sözlerle tepki gösterdiği duyuluyor. Videoda, daha sonra bir polis minibüsüne bindirilip götürüldüklerini gösteriyordu.
Hem iktidar hem de muhalefetten tepki
Londra polisinin eylemde takındığı tutum, hem iktidar hem de muhalefetin tepkisini çekti.
İçişleri Bakanı Patel, sosyal medyada dolaşan Clapham’daki eyleme dair bazı görüntülerin “üzüntü verici olduğunu” söyledi.
Patel, “Londra Polis Teşkilatı’ndan neler olduğuna dair eksiksiz bir rapor talep ettim. Bu korkunç dönemde düşüncelerim Sarah’ın ailesi ve arkadaşlarıyla birlikte” dedi.
Londra’nın İşçi Partili Belediye Başkanı Sadiq Khan, Emniyet Müdürü Dick’in kentte yaşayan “milyonlarca kadının güvenini kaybettiğini” belirtti.
Khan, yaşanan sahneleri “kabul edilemez” olarak tanımladı ve Dick’ten acilen bir açıklama istediğini sözlerine ekledi.
Khan, “Polisin Covid yasalarını uygulama sorumluluğu var, ancak görüntülerden gördüğüm kadarıyla verilen karşılık zaman zaman ne uygun ne de orantılı” diye yazdı.
İşçi Partisi lideri Starmer, sahnelerin “ciddi şekilde rahatsız edici” olduğunu söyledi.
Starmer, “Kadınlar, Sarah Everard’ın yasını tutmak için bir araya geldiler ve bunu barışçıl bir şekilde yapabilmeleri gerekiyordu… Bu olaya dair verilen yanıtın yarattığı öfke ve üzüntüyü paylaşıyorum. Bu eylemde güvenliği sağlamanın yolu bu değildi” dedi.
Avam Kamarası Kadınlar ve Eşitlikler Karma Komitesi Başkanı, Muhafazakar Parti Milletvekili Caroline Nokes, eylemden yansıyan görüntülerin “gerçekten şoke edici” olduğunu belirtti.
Nokes Twitter’dan attığı mesajda, “Bu ülkede güvenliği, öldürülen bir kadın için düzenlenen anma törenini ayaklar altına alarak ve başka kadınları yerlerde sürükleyerek değil, rızaya dayalı bir şekilde sağlıyoruz. Londra emniyeti durumu doğru okuyamadı” dedi.
Emniyet: Covid riski yüksekti
Londra Emniyet Müdür Yardımcısı Helen Ball, eylem sırasında yüzlerce insanın “sıkışık nizamda durduğunu” ve bunun Covid-19 bulaşma riski oluşturduğunu söyledi.
Ball, yaptığı açıklamada, “Polis, insanların güvenliği için hareket etmelidir, yapılacak tek sorumlu şey budur” dedi ve şunları ekledi:
“Asayişi zorla sağlayacak bir eylemde bulunacak bir durumda kalmayı kesinlikle istemedik. Ancak, insanların güvenliğini korumaya yönelik ihtiyacın çok ciddi boyuta ulaşması nedeniyle böyle bir durumda kaldık.”
Kamu güvenliği gerekçesiyle dört kişinin gözaltına alındığını duyuran Londra Emniyet Müdürlüğü, kamu güvenliğini sağlamayı “yapabilecekleri tek sorumlu davranış” olarak tanımladı.
Emniyet’ten yapılan açıklamada, yaşananlarla ilgili “hangi derslerin alınabileceğine ilişkin” polis teşkilatı içerisinde bir inceleme yapılacağı da belirtildi.
Eylem çağrısı yapan grup daha önce yaptığı açıklamalarda Londra Polis Teşkilatı’nı, eylemi pandemi riskini azaltmaya yönelik güvenli bir şekilde yapma planlarına “yapıcı bir şekilde dahil olmamakla” eleştirmişti.
Grup, daha sonra toplananlara yönelik işlem yapılabileceği kaygısıyla eylem çağrısını geri çekmişti.
Bunun yerine, Everard’ın en son görüldüğü saat olan 21.30’da (TSİ 00.30) kapılarının önünde mum yakma ve ışıkları açık tutmaya çağrısı yapılmıştı.
Mum yakma çağrısına, Başbakan Boris Johnson ve nişanlısı Carrie Symonds da katıldı. Başbakanlık resmi çalışma ofisi ve konutu olan Downing Street’teki 10 numaralı evin önüne yanan bir mum konuldu.
Johnson, dün erken saatlerde attığı mesajda, “Sokakların güvenli olmasını sağlamak için elimden gelen her şeyi yapacağım” dedi.
Cambridge Düşesi Kate Middleton da dün erken saatlerde Clapham’daki parka gelerek, Everard’ı anmak için çiçek bırakılan ve mum yakılan kameriyeyi ziyaret etti.
İngiltere’de toplanmalarla ilgili mevcut kurallar neler?
İngiltere, Covid-19 salgınıyla mücadele için üçüncü tam kapanma döneminden geçiyor.
Mevcut kurallara göre, aynı evde yaşamayan iki kişinin “bir bankta oturup birlikte kahve içmek” gibi bir şekilde açık havada sosyalleşmesine izin veriliyor.
29 Mart’tan itibaren, başka evde yaşayanlarla ya da en az fazla altı kişiyle açık havada buluşmalara izin verilecek.
Polis, yasadışı kalabalık toplantılara müdahale edebilir. 30’dan daha kalabalık toplanmalarda organizatörlere 10 bin sterline kadar para cezası verilebiliyor..
Geçen yılki kapanma dönemlerinde, Siyahların Hayatı Değerlidir eylemleri ile kapanma karşıtı gösterilere polis müdahalesi olmamıştı. (kaynak: bbc)
