SOL NAMINA!

İnsan yapısı, karakteri neyse öyle konuşuyor. Normali ve doğrusu da bu. İçi dışı bir olmak da denir buna. Aksi sahtedir. Alışkanlıkları gibi gözlemleri de insanın çocukluktan başlayarak nasıl biri olacağına en büyük delildir.

Doğup büyüdüğüm ev cümbüşlüydü ve kalabalık. Anne baba, dört ihtiyar ve bir de ablam(Sonraları iki kardeşim daha eklendi evin nüfusuna).

Konuşmam gecikince evdekiler tedirgin olmuş, bu dilsiz mi olacak, diye. Belki de evdeki ihtiyarların çenebazlığı ve söyledikleri ilginç kelimeleri, deyimleri, duaları, küfürleri dinlemek beni mest edip uykuma ninni saymışımdır günyüzü görmemiş o lafları!

Anladım ki bir çocuğun gözleri iyi görüyor, kulakları iyi duyuyorsa ve kalbi iyi hissediyorsa o çocuğun kendine çok faydası olur diyemesem de topluma, insanlara pek zararı olmaz derim. Aklımız ermeye başladıkça, hele okumayı sökünce; ülkede, şehirde, toplumda olanları anlamaya, sorgulamaya başlıyor insan. Güçsüze, zayıfa için acıdıkça, hayvanın, insanın biçareliğine derman olup, sevgisine gönül açınca sevgi ve vicdan kapasitesi yükseliyor insanın çocukken bile.

Böyle duygular içinde mahallede evlerine fileyle erzak götürenlerin aldıkları pahalı gıdalar fileden gözükmesin diye onları iyice sarıp saklama nezaketine şahit olunca çocuklukta aileden, mahalleden alıyor insan çocuk yaşta vicdan bonservisini.

Vicdanlı insanın solcu olmaktan başka seçeneği olmaz. Bu şekilde ailenin, mahallenin fırınından çıkıp hayata atılınca, liseye, üniversiteye başlayınca gidip bir sol saçağın altında vira diyorsun.

***

Gençlik yıllarımızda ülkenin devingenliği içinde insan kendini yeterince gözleyemiyor. Uzaktan bakmak, ilerleyen yıllarda işe yarıyor. Hele yaşın kemâle erdiği bu günlerimizde daha ferah ve objektif bakabiliyor insan kendisine, arkadaşlarına, olana bitene.

Geçende geçmişte farklı siyasetlerde yer aldığımız ODTÜ’lü bir arkadaşımla telefonda konuşuyorduk. Yine, bizim kuşaktan bilinen biri vefat etmişti. Yakın zamanda gidenleri ve çok hasta olanları saydık birbirimize isimleriyle. Üzüldük tabii. Arkadaşım, önümüzdeki on yılda bizim kuşaktan çok az insan kalacak, deyince gülümsedim ve ekledim: Artık hızlı yaşayamayız ama temiz yaşamışlığımızı koruyabiliriz, dedim.

İnsanın temiz yanını korumasının iki yönü var. Biri, öldükten sonra arkasından kötü söz söylenmemesi, ikincisi de insanın temiz yaşarken bunun hazzını alması. Bence iki şık da bir numarada yer almalı.

Telefonda konuştuğumuz ODTÜ’lü arkadaşımla siyasetlerimiz farklı olmuştu ama kullandığımız kelimelere yüklediğimiz anlamlar aynıydı. Dipnota, meraklısı için notlar’a (Attila İlhan!) hiç gerek kalmıyordu ki bu da hayatta bana göre bir nimetti.

İkimizin de konuşmamızda kullandığımız temiz kelimesine özel önem verip vurgu yapmamızın sebepleri elbette vardı. Yıllar boyunca yaşayarak, görerek, duyarak bu kelimenin sol içinde ne kadar kıymetli olduğunu öğrenmiştik.

***

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de başından beri ideolojik-felsefi ve sınıfsal farklılıklardan ve mensubiyetlerden ötürü taraflar arasında sürekli bir mücadele hatta etik olmayan davranışlar olageldi. İnsanlar zaman içinde bu farklılıklardan dolayı birbirlerinin kümelerine karşı aleyhte davranmalarına, komplo kurmalarına, saldırmalarına vb. alıştılar. Bu büyük bir yıpratma, kazanma, kaybettirme mücadelesiydi kesimler için. Bu hâl kadar normal karşılanmayan veya benim hâlâ hazmedemediğim; yapıların, kesimlerin, grupların kendi içlerinde kendi bendine zarar vermesi daha vahim geldi bana hep.

Politik süreçlerde, özellikle yenilgi yıllarında insanların içinde yer aldıkları cenahlara, mecralara, gruplara zarar verme ivmesi hızlanır. Ülkemizde de ’71 ve ’80 yenilgilerinde daha şiddetli oldu bu iç bünyeye  o cenahta yer alanlar tarafından zarar verilmesi.

Bu mevzuda her ağacın kurdu özünden olur, denir genellikle. Bu sözü hep çok kalenderce bulmuşumdur. Belki de çok öngörülü bir söz. Bir bakıma malzeme bu, şaşırma! diyor!

Darbeler sonrası ülkede örgütsel yapıların bir şekilde sahip olduğu çember kopunca, o yapıya dönem rüzgârının veya dönem modasının cazibesine kapılıp gelenler belki de kopar zincirlerini Gülsarı! olmuşlardır!

Yeni popülerleşen bir şarkıcıya muhabir, onun çok kilo almasıyla ilgili soru sorunca şarkıcı da;

–Yiyecem tabii, yıllarca doğru dürüst bir şey yemedim!

mealinde bir yanıt vermişti… Bu yanıt gibi bazıları da o örgütsel çemberin kopmasıyla, içinde o güne dek bastırdıklarını yapma özgürlüğüne kavuştuğunu düşünmüş olabilir.

***

Elbette herkesin aklının kendine biricik olduğunu bildiğimizden kimseye öğüt verip, öneride bulunmak haddimiz değil. Ancak, temiz bir dünyanın yaratılması için ilk gençliklerinden itibaren özverili bir hayat yaşayanlar ve bu hayat disiplinini örgütlerin jübilesinden, dağılmasından sonra da sürdürenler ömürlerinin son demlerine gelmiş oldukları bu yıllarda, sol gövdeden kopan menzilsiz parçacıkların hâlâ sol, devrimcilik rozetleriyle bu doğrultuda ahkâm kesmelerini istemezler ki bu onların ellerinde kalan bir avuç umudu savunma haklarıdır.

Şiirini, kişiliğini solda pek seven kalmamıştır geçirdiği dönüşüm nedeniyle İsmet Özel’in. Belirtmemde çekineceğim bir durum yok, bazı şiirlerini beğenirim ve zaman zaman da okurum ve beğendiğim o şiirlerini devrimci bir aura içinde yazdığına da inanırım. İsmet Özel’in bunlardan öte beğendiğim yönü şudur: ’71 yenilgisinden sonra muhtemelen bir varlık sorunu yaşamasının da etkisiyle soldan kopup  İslami çizgiyi benimsemişti. 1974 yılında Diriliş dergisinde yayınladığı Amentü şiiriyle de bunu açıkça ilân etmiştir. Bu tavrını doğru bulurum.

Şimdi değinmek istediğim yere geldik. Sol cenahta maalesef bu tavrı pek göremiyoruz. Yüzlerce örnek saymak mümkün bu hususta.

Adam ömrünün 4-5 yılında devrimcilik yapmış, 12 Eylül’ü fırsat bilmiş ve 13 Eylül’de ipten kopmuş. Zaman içinde ciddi paralar kazanırken, hak yeme, ahlaksızlık vb. birçok herzeyi yemiş ve eminim ki yeni çevresiyle keyif çatarken eski arkadaşlarıyla, düşünceleriyle geğire geğire dalga geçmiş ama solun itibarı kendisine lâzım olunca hemencecik eski etiketini takmış yakasına.

Başka yaygın bir örnek; 23 yıldır iktidar yandaşlarının devleti nasıl sağdıklarını anlatıp lanet okuyoruz ya, eski sol rozetini çakmak cebinde saklayanların bir kısmı da muhalif belediyeler ve girebildikleri kamu kurumlarında her tür dalga dubarayı çevirip ekonomik olarak semirmiş ve bunları yaparken de eski solcu maskelerini utanmadan yüzlerine takmışlardır.

Bu yumuşak örneklerin daha fecilerini vermemiz mümkün. Buradaki asıl mesele, bu solculuk, devrimcilik simsarlarının hak etmeden, sağarak, kitleyerek kazandıkları bizi ilgilendirmez ama bizi ilgilendiren yanı şu: bu zevatların yüzlerindeki sol maskeler ve yakalarındaki sol rozetler sökülmedikçe onların yaptığı rezilliklerin ahlaki yükü genel olarak sola mâledilecektir.

Lafın geldiği yer: bir ülkede, bir toplumda çürüme varsa sol bundan azade değil. Hele bu tür sol istismarcılarından kurtulmadıkça, solun iç temizliğine buradan başlanmadıkça, bunların yaptıklarının lekesi sola bulaşacaktır.

Son söz: ey sol istismarcıları artık sizler de doydunuz ve yaşlanıyorsunuz, kabrin kapasitesi de belli, sol namına maskelerinizi ve rozetlerinizi gençlere teslim edip hızla bu mahalleyi terk edin!